WŁOCHY

Nizina Padańska. Nizina nad Padem jest pod względem gospodarczym najważniejszą krainą Włoch. Na obszarze stanowiącym zaledwie 1/6 część powierzchni kraju mieszka około 40°/o ogółu ludności Włoch.

Nizina Padańska to dawna zatoka Morza Adriatyckiego, zasypana osadami rzecznymi, które niesie Pad oraz jego dopływy z Alp i Apenin. Pad wypływa z Alp, ale tylko na krótkim odcinku górnego biegu spadek jego jest bystry. Na nizinie rzeka płynie spokojnie i na znacznej długości jest żeglowna. Natomiast szybko płynące z Alp i Apenin dopływy niosą bardzo dużo materiału skalnego z gór i z niego Pad buduje swą deltę, która powiększa się około 1 km2 powierzchni rocznie.

Fale morskie i prądy przybrzeżne unoszą osady rzeczne i piaski morskie, układając je w ławice, podobne do mierzei nad Bałtykiem, w języku włoskim zwane lido. Mierzeje oddzielają przybrzeżne części morza, bądź małe zatoki od morza otwartego, tworząc tak zwane laguny. Przez powolne zamulanie lagun narasta ląd, który wysuwa się coraz dalej w morze. W czasach historycznych ujście Padu wysunęło się prawie o 40 km w morze.

Klimat niziny jest nieco ostrzejszy aniżeli na wysuniętym w morze półwyspie, gdyż Apeniny odgradzają nizinę od wpływu Morza Śródziemnego. Mimo to rolnictwo na Nizinie Padańskiej rozwija się w doskonałych warunkach naturalnych i plony są wysokie. Ze zbóż uprawia się pszenicę i kukurydzę, a w okolicach Mediolanu nawet ryż. Każdy skrawek ziemi jest wyzyskany. Pola otoczone są i poprzecinane rzędami drzew owocowych i drzew morwowych, ważnych dla hodowli jedwabników. Między drzewami sadzi się często krzewy winnej latorośli. Wysoka kultura rolna, przede wszystkim zaś regulacja nawodnienia, zamieniły bagnistą nizinę nad Padem w wielki ogród. Zdarza się jednak, zwłaszcza na wiosnę, że wylewy Padu i jego alpejskich dopływów pustoszą pola i ogrody.

Ze względu na niebezpieczeństwo powodzi najludniejsze miasta nie leżą bezpośrednio nad Padem, lecz z dala od niego, raczej u podnóża gór.

Nizina Padańska jest głównym obszarem przemysłowym Włoch. Ośrodkiem przemysłu włókienniczego, zwłaszcza jedwabni-czego, jest Mediolan. W Turynie nad górnym Padem znajdują się wielkie fabryki samochodów FIAT (Fabbrica Italiana Automobili Torino), skupiające około 90% włoskiej produkcji samochodowej. Zbudowana na wybrzeżu lagunowym Wenecja jest ośrodkiem przemysłu włókienniczego i artystycznych wyrobów szklanych, a także ważnym portem nad Adriatykiem.

Krainy alpejskie Wioch. Do Włoch należą południowe stoki Alp Zachodnich i szeroki pas Alp Wschodnich nad górną Adygą. Otaczają one łukiem Nizinę Padańską od brzegu Riwiery Włoskiej aż po nasadę półwyspu Istrii. W Alpach przebiegają granice Włoch z Francją, Szwajcarią, Austrią i Jugosławią.

Najpiękniejsze są okolice alpejskie w grupie Monte* Rosa oraz nad jeziorem — Maggiore (czyt. madżiore), Como (czyt. komo) i Garda. Na szczytach Alp bieleją śniegi i lody, a w dole rosną gaje morwowe, dojrzewają winogrona, figi i migdały. W tej części Alp leżą liczne miejscowości klimatyczne Włoch.

Półwysep Apeniński i wyspy. Długi na 800 km Półwysep Apeniński przecinają wzdłuż góry Apeniny. Północny ich kraniec łączy się z Alpami, na południu zaś Apeniny mają swe przedłużenie na wyspie Sycylii. Najwyższe części gór dochodzą prawie do wysokości 3000 m n.p.m.

Górzyste są również wyspy na Morzu Tyrreńskim — Sycylia i Sardynia. Wyspy te są resztkami dawnego lądu, który w ubiegłych epokach geologicznych tworzył całość z Półwyspem Apenińskim. Wulkany i trzęsienia ziemi po zachodniej stronie półwyspu i na Sycylii świadczą o tym, że dotąd jeszcze nie ustały ruchy skorupy ziemskiej na tym obszarze.

Wulkany na ogół są wygasłe. Spośród czynnych najbardziej znane są: Wezuwiusz w pobliżu Neapolu, jedyny czynny wulkan na kontynencie Europy, Etna na Sycylii i Stromboli na Wyspach Liparyjskich.

Żyzne gleby, powstałe z wietrzejących skał wulkanicznych wyzyskane są pod uprawę winnej latorośli, a osiedla ludzkie podchodzą tuż pod stoki Wezuwiusza. Wybuchy wulkanów niszczą co pewien czas pola i zagrody, ale ludność zawsze do nich powraca.

Trzęsienia ziemi, które nawiedzają Półwysep Apeniński najczęściej występują w krainie Kalabiii na południu półwyspu i na wyspie Sycylii. W roku 1908 wielkie trzęsienie ziemi prawie doszczętnie zburzyło miasto Mesynę na Sycylii, zginęło wówczas około 80 tys. ludzi. Groźne trzęsienie ziemi nawiedziło również Sycylię w 1967 r.

Pod względem gospodarczym występują we Włoszech znaczne różnice między północną a południową częścią kraju. Na północy przemysł i rolnictwo są dobrze rozwinięte w przeciwieństwie do zacofanego gospodarczo południa. Dostatek energii wodnej umożliwił w północnych Włoszech rozwój przemysłu, mimo że kraj nie posiada większych ilości surowców energetycznych — węgla, ropy naftowej, i gazu ziemnego, ani też rud metali. Znaczne są jedynie złoża siarki na Sycylii i rtęci w środkowych Włoszech. Silnie rozwinięty jest w północnych Włoszech przemysł włókienniczy, maszynowy i chemiczny.

Ludność południowych i środkowych Włoch pracuje przeważnie w rolnictwie. Praca na skalistych i nieurodzajnych gruntach, przy długotrwałych posuchach letnich, jest szczególnie ciężka i mało opłacalna. Większość ziemi należy do wielkich właścicieli. W7 niektórych rejonach kraju szczególnie na południu istnieje nadmiar siły roboczej, toteż ludność nie znajdująca zatrudnienia w rolnictwie zmuszona jest emigrować do uprzemysłowionych miast Włoch północnych. Część ludności w poszukiwaniu pracy emigruje do innych krajów. Ludność nie mogąca znaleźć pracy we własnym kraju emigruje za granicę. W wielu krajach Europy i Ameryki żyje duża ilość Włochów.

Category: turystyka
You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0 feed.Both comments and pings are currently closed.