ŚWIAT ROŚLINNY I ZWIERZĘCY AZJI

Zależność świata roślinnego od klimatu obserwujemy na każdym kroku. Toteż i w Azji różne strefy roślinne odpowiadają różnym typom klimatów.

Na obszarach arktycznych w czasie krótkiego chłodnego lata, gdy gleba rozmarza tylko w powierzchniowej warstwie, rozwija się uboga roślinność tundry, podobna do tej, która występuje na północnych krańcach Europy.

Głównymi zwierzętami tundry są renifery hodowane przez ludzi. Ze zwierząt dziko żyjących występują: zające bielaki, lisy polarne, a także niewielkie ssaki drapieżne z rodziny kun, dostarczające myśliwym cennych futer (gronostaje, sobole). Plagą dla ludności są w lecie wielkie ilości komarów i much.

Ku południowi skład roślinności zmienia się — pojawia się coraz więcej drzew. Tundra przechodzi stopniowo w tajgę, czyli strefę lasów iglastych. Tajga syberyjska należy do największych obszarów leśnych świata. Zajmuje prawie 4 miliony km2. Charakterystycznymi drzewami tajgi są: świerki, sosny, jodły, modrzewie (syberyjskie), limby — cedry syberyjskie, a z drzew liściastych — brzozy. W tajdze wschodniosyberyjskiej wśród drzew iglastych zdarzają się i liściaste, jak np. czeremcha, jarzębina, osika. Zwierzętami zamieszkującymi tajgę są: wilki, rysie, niedźwiedzie, lisy, kuny, sobole, a na bagniskach leśnych — łosie. Rzeki Syberii są bardzo bogate w ryby, zwłaszcza jesiotrowate i łososiowate. Ku południowi tajga ustępuje miejsca coraz to większym obszarom stepu. Wąska strefa przejściowa między stepem a tajgą nosi nazwę iasostepu. Las występuje tu przeważnie w wilgotniejszych zagłębieniach terenu, a roślinność trawiasta porasta obszary suchsze.

Na obszarach, gdzie występuje klimat o upalnych latach i opadach rocznych w granicach 300—500 mm — rozprzestrzeniają się stepy. Roślinność stepu stanowią przede wszystkim trawy, wśród których występują też różne byliny i rośliny cebulkowe. Step pięknie kwitnie na wiosnę. Latem na znacznych obszarach roślinność stepów ginie wskutek upałów i braku opadów.

Na stokach górskich otrzymujących więcej opadów rosną lasy lub roślinność krzewiasta. Na większych wysokościach łąki górskie stopniowo ubożeją i przechodzą w krainę nagich turni lub lodowców i wiecznych śniegów.

Stepy Azji Środkowej są ojczyzną naszych zwierząt domowych: konia, kozy, owcy, osła. Jeszcze obecnie spotyka się przedstawicieli tych zwierząt żyjących w stanie dzikim (np. jedyny współczesny gatunek dzikiego konia — koń Przewalskiego, następnie półosły, kozy i owce). Do charakterystycznych zwierząt Azji Środkowej należy wielbłąd dwugarbny, a w Azji Zachodniej — jednogarbny. Na stepach żyją bardzo licznie w różnych gatunkach gryzonie. Jest także kilka gatunków antylop.

Znaczne obszary Azji Środkowej i Zachodniej zajmują pustynie. Świat roślinny i zwierzęcy jest tam bardzo ubogi. Brak wody na wielkich przestrzeniach i silne wahania temperatury w ciągu doby wymagają od zwierząt dużej odporności.

Kraje monsunowe Azji mają bogatą szatę roślinną. W lasach tych krain występują drzewa zrzucające liście w porze suchej, a także drzewa o mięsistych liściach, np. sandałowe i figowe, a ponadto liczne są liany i epifity (narośla).

W krainach północnych i górskich rosną lasy iglaste. Na obszarach niższych i ku południowi lasy iglaste przechodzą w mieszane, wreszcie w lasy liściaste. Na błotnistych terenach wzdłuż rzek, oraz na płaskich, zalewanych przez fale wybrzeżach morskich rosną formacje mangrowe (namorzyny) o powietrznych korzeniach.

Archipelag Malajski oraz wybrzeża Półwyspu Indyjskiego i Indochińskiego zajmuje dżungla. Gorący i wilgotny klimat sprzyja rozwojowi wspaniałej roślinności dżungli. Na wiecznie zielone drzewa dżungli składają się różne ich gatunki. Tworzą one kilkopiętrowy układ lasu. Niektóre z drzew (np. figowce, morwowe i inne) przekraczają 60 m wysokości. W niższych piętrach rosną palmy, paprocie drzewiaste. Drzewa splatają liany. Najniższe piętra tworzą liczne byliny (imbirowate, bananowate). Bambusy dochodzą do 6 m wysokości. Kwiaty dżungli odznaczają się jaskrawymi barwami i silnym zapachem (np. storczyki). Dżungla jest siedzibą zwierząt drapieżnych: tygrysa, pantery, lamparta oraz zwierząt gruboskórnych: słonia, nosorożca, tapira. Bardzo liczne są małpy, węże i ptaki.

Na obszarach suchszych, jak na przykład w środkowej części Dekanu, występuje sawanna. Charakterystyczną cechą sawanny są rozległe przestrzenie pokryte wysokimi trawami, wśród których występują grupy drzew lub niskopiennych zarośli krzewiastych.

W krajach monsunowych uprawia się głównie ryż, trzcinę cukrową, krzew herbaciany i kawowy, bawełnę, jutę oraz inne rośliny wymagające znacznej wilgoci i ciepła. Duże znaczenie ma uprawa drzew kauczukowych.

Sawanna jest terenem hodowli bydła.

Category: turystyka
You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0 feed.Both comments and pings are currently closed.