LUDNOŚĆ ROSJI

Liczba ludności. Związek Radziecki ma 252 min ludności (1974 r.). Stanowi to 1/14 część ludności całego świata. Znaczna większość ludności zamieszkuje europejską część ZSRR (około 3A). Średnia gęstość zaludnienia w części europejskiej wynosi 34 mieszkańców na km2. Najgęściej zaludnione są okręgi przemysłowe Moskwy, Leningradu i Ukrainy, niektóre okolice Kaukazu oraz obszar czarnoziemnych gleb na południu kraju.

Ogromne obszary północnej Syberii i kraje Dalekiego Wschodu są bardzo rzadko zaludnione. Średnio przypada tu jeden człowiek na km2 powierzchni. Natomiast wciąż wzrasta liczba ludności w okręgach o silnie rozwijającym się przemyśle — na Uralu, w Zagłębiu Kuźnieckim i w republikach Azji Środkowej.

Wielkie miasta. Stolica ZSRR, Moskwa liczy ponad 7,5 min mieszkańców — leży w środkowej części Niżu Wschodnioeuropejskiego. Centralne położenie na skrzyżowaniu wielkich szlaków komunikacyjnych przyczyniło się do rozwoju tego miasta, które od XV do końca XVII w. było stolicą państwa rosyjskiego i zostało nią ponownie w 1918 r. Najstarszą częścią miasta jest Kreml — dawny gród otoczony murami obronnymi z basztami. Na Kremlu mieszczą się pałace dawnych władców Rosji i zabytkowe cerkwie -— obecnie bogate muzea. Przed murami krem-lowskimi znajduje się Plac Czerwony, jest to centrum Moskwy, gdzie odbywają się uręczystości państwowe (miejsce defilad). Na Placu Czerwonym znajduje się Mauzoleum Włodzimierza Lenina. W Moskwie znajduje się ponad 90 wyższych uczelni.

Miasto rozwija się ciągle i rozbudowuje. Tak zwana „Wielka Moskwa” obejmuje nowe dzielnice, i miejscowości podmiejskie, połączone z centrum gęstą siecią komunikacji miejskiej. Linie moskiewskiej kolei podziemnej mają już ponad 60 km długości.

Moskwa stanowi ważny ośrodek przemysłowy, w którym występują różnorodne gałęzie produkcji. Jest również ważnym węzłem komunikacji lądowej, wodnej i lotniczej, skupiającym sieć komunikacyjną ZSRR i najważniejsze połączenia międzynarodowe. (Zapoznaj się z treścią czytanek pt. „Wołga w… Moskwie” i „Na spotkanie Słońca” z wypisów geograficznych).

Drugim z kolei co do wielkości miastem ZSRR, liczącym około 4,2 min mieszkańców, jest Leningrad. Leży on przy ujściu Newy do Zatoki Fińskiej. Miasto zostało założone przez Piotra I, który w 1703 r. przeniósł tu stolicę państwa i nadał jej nazwę: Petersburg (Piotrogród). Tu powstał w XIX w. jeden z największych w carskiej Rosji ośrodków przemysłowych. Robotnicy Piotrogrodu swą bohaterską walką przyczynili się do zwycięstwa Wielkiej Rewolucji Socjalistycznej. Dla upamiętnienia tych walk, którym przewodził Włodzimierz Lenin, miasto otrzymało swoją obecną nazwę. W czasie II wojny światowej Leningrad, oblężony przez wojska niemieckie, wsławił się swoją obroną w bardzo ciężkich warunkach przez okres 900 dni (1941—1944).

Leningrad jest jednym z najpiękniejszych miast Europy, słynącym ze swych zabytków architektury i sztuki. Jest — podobnie jak Moskwa — ośrodkiem życia naukowego i kulturalnego ZSRR oraz wielkim centrum przemysłowym.

Ponadto jest jeszcze w Związku Radzieckim 14 wielkich miast liczących ponad milion mieszkańców. Należą do nich: Kijów, Gorki, Kujbyszew i Charków — potężne ośrodki wielkiego przemysłu maszynowego, rozbudowane w okresie władży radzieckiej, Baku — ośrodek przemysłu naftowego nad Morzem Kaspijskim oraz Nowosybirsk, Taszkent, Swierdłowsk i ostatnio Tbilisi, Mińsk, Perm, Omsk, Wolgograd, Kazań.

Równolegle z rosnącym uprzemysłowieniem kraju następuje rozwój miast i wzrost liczby ludności mieszkającej w miastach. Wiele miast ZSRR liczy obecnie ponad pół miliona mieszkańców’, wiele też powstaje nowych miast w nowych ośrodkach przemysłowych, zwłaszcza na Uralu, na Syberii i w środkowej Azji. Do większych spośród nich należą: Magnitogorsk, Karaganda, Komso-molsk nad Amurem, Kemerowo, Nowokuźnieck, Magadan nad Morzem Ochockim, Igarka nad Jenisejem, Kirowsk na Półwyspie Kolskim, Workuta i Norylsk.

Narody ZSRR. Związek Radziecki jest państwem wielonarodowym. Zamieszkuje go ponad milion narodów.

Najliczniejszym narodem są Rosjanie, którzy stanowią więcej niż połowę ogółu ludności ZSRR. Jest ich ponad 120 milionów. Licznymi narodami są Ukraińcy (ponad 40 milionów) i Białorusini (około 9 milionów).

Kilkanaście narodów, a wśród nich Litwini, Łotysze i Estończycy nad Bałtykiem, Gruzini w górach Kaukazu, Tatarzy nad Wołgą, Kazachowie i Uzbecy w Azji, liczy po kilka milionów ludności. Wszystkie inne grupy narodowościowe są mniej liczne, a niektóre plemiona na dalekiej północy, na stepach Turkiestanu i w górach Kaukazu liczą po kilka tysięcy lub nawet tylko kilkuset ludzi.

Rosjanie, Ukraińcy i Białorusini są Słowianami. Należą oni do tej samej wielkiej rodziny narodów, do której należą Polacy i najbliżsi sąsiedzi Polski, Czesi oraz Słowacy, jak również Słowianie na Półwyspie Bałkańskim — w Jugosławii i Bułgarii. Wszystkie inne narody ZSRR należą do innych, niesłowiańskich grup ludnościowych. Spośród nich najliczniejsi są Uzbecy na Nizinie Turańskiej i Kazachowie zamieszkujący wielką Republikę Kazachską w Azji. Ponadto w ZSRR mieszkają i inne narodowości — nie tworzą one jednak zwartych skupisk. Wśród nich znajdują się i Polacy, których liczba przekracza 1,2 miliona osób.

Category: turystyka
You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0 feed.Both comments and pings are currently closed.