KONTRASTY KLIMATYCZNE AZJI

Najniższą temperaturę w Azji zanotowano w miejscowości Ojmiakon nad rzeką Indygirką w Syberii Wschodniej — wynosiła — 77,8°C. Natomiast wnętrze Półwyspu Arabskiego i Nizina Mezopotamii należą latem do najcieplejszych obszarów na kuli ziemskiej, gdzie upały przekraczają 45 °C (np. w Bagdadzie w lipcu i sierpniu średnia temperatura wynosi 33,5°C).

Znaczne różnice występują także w ilości opadów. Na lądzie azjatyckim jest wiele obszarów pustynnych, gdzie deszcze padają rzadko. Natomiast na południe od Himalajów znajdują się obszary, gdzie średnie roczne opadów przekraczają 11 m, tj. przeszło 20 razy więcej niż w Warszawie.

Bardzo charakterystyczne dla klimatu Azji są wiatry zmieniające kierunki zależnie od pory roku. Zimą wieją z lądu na morze, a latem odwrotnie —• z morza na ląd.

Wiatrem nazywamy ruch powietrza w kierunku poziomym. Ruch ten jest wywołany różnicą ciśnień powietrza, a ciśnienie zależy od temperatury. W miesiącach zimowych następuje bardzo silne oziębienie powietrza w środkowej Azji. Powietrze zimne jest gęstsze i cięższe niż ciepłe, wskutek tego jego ciśnienie jest wysokie. Nad obszarami wodnymi powietrze zimą jest o wiele cieplejsze niż nad lądem — jest więc rzadsze, lżejsze i wykazuje ciśnienie słabsze niż powietrze nad lądami. Wiatr wieje zawsze od obszaru o ciśnieniu wyższym w kierunku ciśnienia niższego. Tym możemy tłumaczyć, dlaczego zimą wieją wiatry z lądu na morze.

Latem natomiast jest odwrotnie: powietrze nad morzami jest chłodniejsze niż nad lądami, ciśnienie jest tam wyższe, a więc wiatry wieją z morza na ląd. Wiatry te noszą nazwę monsunów.

Najbardziej typowym obszarem monsunowym na świecie jest Azja Południowa i Południowo-Wschodnia. Monsuny wiejące latem z morza na ląd przynoszą spieczonej upałami ziemi ulewne deszcze. Zwłaszcza silne opady występują na stokach i u podnóży gór, gdzie kierunek pasm górskich stanowi przeszkodę dla wiatru. Wówczas przepojone wilgocią powietrze morskie wznosi się, wskutek czego się oziębia; para wodna ulega skropleniu i spada obfity deszcz. Oczywiście monsuny zimowe, wiejące od lądu, są wiatrami suchymi. Przy nagłych zmianach monsunów morskich na lądowe (jesienią) i lądowych na morskie (wiosną) powstają potężne huragany, zwane tajfunami. Stanowią one szczególnie groźne niebezpieczeństwo dla żeglugi na morzach chińskich i na Oceanie Indyjskim.

W krajach położonych w strefie międzyzwrotnikowej padają deszcze zenitalne. Przyczyną tych obfitych opadów jest silne nagrzewanie się powietrza w warstwie przy powierzchni Ziemi, związane z przechodzeniem Słońca w południe przez zenit. Gorące powietrze szybko wznosi się ku górze, i gwałtownie oziębia.

Na wielką różnorodność stosunków klimatycznych w Azji wywiera przede wszystkim wpływ ogromna rozległość kontynentu oraz ukształtowanie powierzchni, odznaczające się dużymi różni cami wysokości. Wyżyny wewnętrzne otoczone wysokimi górami, są odgrodzone od łagodzącego wpływu morza.

Category: turystyka
You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0 feed.Both comments and pings are currently closed.