GŁÓWNE TYPY KLIMATÓW AZJI

Wielka rozciągłość Azji — od obszarów polarnych aż po równikowe, oraz charakter ukształtowania powierzchni — to główne czynniki wpływające na zróżnicowanie klimatyczne tego kontynentu. W Azji możemy wyróżnić następujące typy klimatów:

1.    Klimat polarny zwany także arktycznym występuje na wybrzeżach Morza Arktycznego. Charakteryzują go długie mroźne zimy, z temperaturą średnią stycznia spadającą poniżej — 40°C, oraz krótkie lata o temperaturze najcieplejszego miesiąca nie przekraczającej 10°C. Słońce w lecie nie wznosi się wyżej niż u nas w końcu lutego, a skośnie padające promienie słoneczne nie dają tyle ciepła, aby gleba mogła całkowicie odmarznąć. Ziemia odmarza więc tylko w powierzchniowej warstwie — głębiej jest stale zamarznięta. Śniegi znikają z powierzchni zaledwie na trzy miesiące w roku.

W ciągu lata Słońce nie zachodzi i trwa długi dzień polarny. Natomiast w zimie długo trwa noc polarna, w czasie której Słońce nie wznosi się ponad linię widnokręgu. Na przykład na półwyspie Tajmyr dzień polarny trwa 104 doby, a noc polarna 93 doby.

2.    Klimat lądowy chłodny występuje na obszarach Syberii z wyjątkiem pasa wybrzeży północnych, należących do strefy polarnej. Lata są krótkie, ale ciepłe, o temperaturach lipca przekraczających 20°C. Zimy są długie i mroźne, o temperaturach stycznia zawsze poniżej —20°C. Syberia Zachodnia, dzięki sięgającym tu wpływom Oceanu Atlantyckiego, ma łagodniejszy klimat niż Syberia Wschodnia. W kotlinie położonej między Górami Czerskiego a Górami Wierchojańskimi temperatura w zimie spada czasem nawet poniżej — 60°C. Jest to najzimniejszy spośród stale zamieszkanych obszarów na świecie. Powietrze zwykle jest spokojne, a pogoda bezwietrzna, co przyczynia się do tego, ze nawet bardzo silne mrozy człowiek znosi dość dobrze. Natomiast gdy z północo-zachodu napływają fale cieplejszego powietrza, występują tu groźne zamiecie śnieżne.

3.    Klimat lądowy strefy umiarkowanej występuje na wyżynach i w kotlinach Azji Środkowej i Zachodniej, odciętych od wpływu morza przez łańcuchy wysokich gór. Charakterystyczną cechą tego klimatu są silne wahania temperatury w ciągu doby, duże różnice między temperaturą lata i zimy oraz mała ilość opadów.

Ponieważ temperatura powietrza zależy od szerokości geograficznej i od wysokości nad poziomem morza, a więc w różnych krainach Azji Środkowej występują znaczne różnice temperatury powietrza. Tak np. w stolicy Mongolii Ułan Bator, leżącej na 48° szerokości geograficznej północnej i 1300 m n.p.m., średnia temperatura w styczniu wynosi prawie — 27°C, w lipcu ponad 17°C. Taką samą temperaturę najcieplejszego miesiąca ma Lha-sa — stolica Tybetu, położona na wysokości 3700 m n.p.m. i na 30° szerokości geograficznej północnej. Natomiast w styczniu w Lhasie — średnia temperatura wynosi około 0°.

Silne wahania temperatury w ciągu doby powodują pękanie i kruszenie się skał, toteż znaczne obszary wyżyn pokryte są zwietrzałym materiałem skalnym, tworzącym w wielu miejscach rozległe tereny piaszczyste. Ilość opadów atmosferycznych jest tak niewielka, że wyżyny są albo stepami, albo pustyniami Jedynie góry otrzymują większą ilość opadów.

4.    Klimat lądowy strefy gorącej występuje na Półwyspie Arabskim oraz w wewnętrznej części Półwyspu Indyjskiego (De-kan). W najzimniejszym miesiącu południowa część Półwyspu Arabskiego i Dekan mają średnie temperatury powyżej 20°C. Latem obszary te należą do najgorętszych na świecie. Całe wnętrze Półwyspu Arabskiego jest pustynne, a Dekanu — sawanną.

5.    Klimat monsunowy występuje w Azji Wschodniej i Południowej. Klimat ten charakteryzują wiatry zwane monsunami, przynoszące w lecie obfite opady, a w zimie ochłodzenie i suszę, Zależnie od szerokości geograficznej wyróżnia się klimat monsu-nowy strefy umiarkowanej: chłodny np. na Sachalinie i ciepły — występujący w Japonii, na Półwyspie Koreańskim w Chinach Północnych i Środkowych oraz monsunowy gorący — występujący w Chinach Południowych i na półwyspach — Indochińskim i Indyjskim.

Na Wyspach Japońskich opady występują przez cały rok, i nawet monsuny zimowe przynoszą wilgotne masy powietrza, gdyż wieją od kontynentu przez morza przybrzeżne. Znaczna przewaga opadów przypada jednak na okres lata. W Chinach Południowych monsun zimowy wiejący z wnętrza Azji niesie tumany pyłu. Powstają bardzo przykre dla mieszkańców tych obszarów burze pyłowe. Letni monsun morski przynosi w Chinach, podobnie jak w Indiach i Indochinach, obfite deszcze, które powodują bujny rozwój roślinności.

6.    Klimat wilgotny i gorący występuje na Archipelagu Malajskim i w południowej części Półwyspu Indochińskiego. Roczne wahania temperatury są tu nieznaczne, wynoszące 2°—3°. Np. w mieście Sajgon w południowym Wietnamie w najchłodniejszym miesiącu średnia temperatura wynosi około 26°C, a w najcieplejszym 29°C, w Singapurze zaś (południowy kraniec Półwyspu Malajskiego) temperatura średnia poszczególnych miesięcy waha się od 25,5° do 27°C. Opady są tu duże (ponad 2000 mm) i rozmieszczone równomiernie w ciągu roku.

7.    Wąski pas wybrzeży nad Morzem Śródziemnym ma klimat podobny do śródziemnomorskich krain Europy.

Category: turystyka
You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0 feed.Both comments and pings are currently closed.