CHIŃSKA REPUBLIKA LUDOWA

Chiny Wschodnie. W Chinach Wschodnich mieszka około 90% ogółu ludności Chin. Obszar ten dzieli się na Chiny Północne i Chiny Południowe.

Chiny Północne obejmują rozległe wyżyny i nizinę nad rzeką Huang-ho. Nazywa się je często „Chinami lessowymi”, ponieważ jest to obszar pokryty grubymi pokładami lessu, przez który płynie rzeka Huang-ho. W porze deszczowej spływające z wyżyny wody żłobią głębokie wąwozy o stromych ścianach i znoszą less do rzeki. Olbrzymie jego ilości osadza rzeka w dolnym biegu i przy ujściu. Tak na miejscu dawnego morza powstała Nizina Chińska, która wciąż jeszcze narasta. Nizina odznacza się żyznymi glebami i jest gęsto zaludniona. W czasie wielkich wezbrań rzek albo wskutek uszkodzenia ochronnych tam zdarzają się niekiedy straszliwe katastrofy, w których giną tysiące ludzi i zniszczeniu ulegają wsie i miasta.

Dziś wprawdzie katastrofy takie są coraz rzadsze, Chiny Ludowe bowiem podjęły olbrzymie prace nad ujarzmieniem Hu-ang-ho i zabezpieczeniem wielkiej, żyznej niziny przed niszczącym żywiołem.

Na północy Niziny Chińskiej leży stolica Chin — Pekin (7,6 min mieszk. w 1974 r.) oraz wielki port Tiencin.

Chiny Południowe obejmują dorzecze rzeki Jangcy. Klimat jest tu cieplejszy i przede wszystkim bardziej wilgotny aniżeli w Chinach Północnych, a gleby również bardzo żyzne.

Nizinne i nadbrzeżne obszary tej części Chin należą do najgęściej zaludnionych. W delcie Jangcy gęstość zaludnienia przekracza 800, w niektórych miejscach dochodzi nawet do 1000 ludzi na km2. W związku z tak ogromnym zagęszczeniem zaludnienia urodzajne ziemie do ostatniego skrawka wykorzystane są do uprawy. Uprawia się rośliny zbożowe z wyraźną przewagą ryżu, z roślin plantacyjnych — przede wszystkim herbatę.

Jangcy jest główną drogą komunikacyjną Chin, a dolny bieg rzeki otwiera Chinom drogę do żeglugi morskiej. Przy ujściu Jangcy leży największe miasto Chin i zarazem największy port —~ Szanghaj. Przypływ morza wkracza w górę rzeki aż do Nankinu, odległego o 300 km od ujścia, tak że dolny bieg Jangcy jest jakby głęboką zatoką, dostępną dla statków morskich. Przy wysokim stanie wody statki morskie docierają aż do miasta Wuhan, oddalonego o około 1000 km od oceanu.

Im dalej ku południowi, ukształtowanie powierzchni jest bardziej urozmaicone. Różnokierunkowe pasma niewysokich gór poprzecinane są dolinami wielu rzek spływających do Morza Wschodniochińskiego i Południowochińskiego.

Główną rzeką jest Si-ciang. Chińczycy nazywają ją rzeką „użyźniającą”, ponieważ nawadnia ona obszar bardzo urodzajnych gleb, na których uprawia się rośliny podzwrotnikowe.

Ludność skupia się w krainach nadbrzeżnych. Żuławy Si-cian-gu należą do najgęściej zaludnionych obszarów na świecie. Największym miastem jest Kanton.

W odległości około 200 km od wybrzeża Chin Południowych leży chińska wyspa Tajwan, największa spośród ponad 3000 wysp przybrzeżnych należących do Chin, Do Chin należy również wyspa Hainan.

Chiny Północno-wschodnie (Mandżuria) to najdalej na północ wysunięta kraina Chin, granicząca wzdłuż Amuru ze Związkiem Radzieckim. Obszar jej wynosi około 1 min km2. Nadbrzeżne góry ograniczają wpływ morza na klimat wnętrza Mandżurii, toteż zimy są tam mroźne, a lata upalne. Na żyznych glebach powstałych na dawnych obszarach stepowych uprawia się zboża i warzywa. Stoki gór porastają lasy, szczególnie ważne dla gospodarki Chin, pozbawionych na ogół większych obszarów leśnych. Mandżuria obfituje w węgiel kamienny i rudy metali. Jest to też najsilniej rozwinięty obszar przemysłowych Chin. Głównymi miastami i wielkimi ośrodkami przemysłowymi są: Szenjang (Mukden) i Harbin,

Chiny Zachodnie obejmują obszary wyżynne i górskie Azji Środkowej. Najrozleglejszą krainą tej części Chin jest Tybet.

Tybet jest wyżyną należącą do najwyższych na świecie. Wznosi się ona średnio od 4 tys. do 5 tys. m n.p.m. Otaczające ją najwyższe góry świata utrudniają dostęp do wnętrza wyżyny.

We wschodniej części Tybetu, w tak zwanej krainie „Rzecznych Wąwozów”, biorą początek największe rzeki Chin i Półwyspu Indochińskiego. Zbierają one wody z licznych potoków górskich zasilanych przez topniejące w górach lody i śniegi. Do obfitości wód przyczyniają się również aż tu dochodzące wpływy monsunu letniego. Ale tylko trzecia część obszaru wyżyny ma odpływ ku morzu, większa jej część jest bezodpływowa. W kotlinach między górami występują słone jeziora.

Klimat Tybetu jest suchy, we wschodniej części wyżyny łagodniejszy. W bardzo rozrzedzonym powietrzu, charakterystycznym dla dużych wysokości, intensywnie działają promienie słoneczne. Dlatego znamienne są tam wielkie kontrasty temperatury. Latem w dzień jest bardzo gorąco, a w nocy często występują przymrozki. Zimą temperatura dnia nierzadko spada do — 25 °C, czasem nawet do —35°C, chociaż szerokość geograficzna Tybetu odpowiada mniej więcej położeniu krajów nad Morzem Śródziemnym.

Tybetańczycy — mieszkańcy wyżyny — prowadzą koczowniczy tryb życia, trudniąc się łowiectwem i wypasem oswojonych jaków, kóz i owiec na stepie. Ludność osiadła mieszka jedynie w dolinach wschodniej części kraju, gdzie zajmuje się rolnictwem. Nad górnym biegiem Indusu i Brahmaputry znajdują się osady tybetańskie, jedne z najwyżej położonych na świecie.

Dolinami rzek Huang-ho i Jangcy prowadzą drogi z Tybetu do Chin Wschodnich. Od dawien dawna ludność przewozi tamtędy produkty zwierzęce i sól z wyżyny, w zamian za chińską herbatę.

Na północo-zachód od Tybetu leży prowincja chińska Sin-kiang. W jej skład wchodzą dwie wielkie kotliny: Kaszgarska na południu i Dżungarska na północy. Wnętrze Kotliny Kaszgarskiej wypełniają piaski pustyni Takla Makan. Przepływająca przez pustynię bezodpływowa rzeka Tarym zbiera wody z gór i rozlewa je na wschodzie pustyni, tworząc jeziora i błota.

Między Tien-szanem a Ałtajem leży Dżungaria. Otwarcie jej ku zachodowi nosi nazwę Bramy Dżungarskiej. Tędy przesuwały się w przeszłości fale ludności mongolskiej do Europy. Drogę tę wyzyskali Mongołowie, którzy w XII wieku dotarli do Polski i tu znani byli jako Tatarzy.

Sinkiang zamieszkuje nieliczna ludność pochodzenia przeważnie niechińskiego. Są to szczepy tureckie: Kałmucy, Afganowie, grupy pokrewne Uzbekom i Kazachom. Nieliczni są Chińczycy i Hindusi. Trudnią się pasterstwem oraz uprawiają nieco zbóż, bawełny i drzew owocowych,

Category: turystyka
You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0 feed.Both comments and pings are currently closed.