Blog Archives

SRODOWISKO GEOGRAFICZNE POLWYSPU INDYJSKIEGO

Na obszarze Półwyspu Indyjskiego znajduje się kilka wielkich krain geograficznych o bardzo różnorodnym krajobrazie. Są to: Himalaje, Nizina Gangesu, Wyżyna Dekanu oraz Nizina Indu nad rzeką Indus.

Himalaje. Od północy otaczają półwysep najwyższe góry świata — Himalaje. Olbrzymi łuk himalajski ma około 2,5 tys. km długości i przeciętnie około 300 km szerokości. Ponadto 100 szczytów przekracza wysokość 7 tys. m n.p.m. Granica wiecznych śniegów znajduje się na stokach południowych na wysokości 4900 m. n.p.m.

Potężne lodowce, groźne lawiny i burze śnieżne, lodowate zimno i brak tlenu w powietrzu — to przyczyny, które utrudniały poznanie Himalajów. Przez trzy dziesiątki lat ekspedycje najśmielszych wspinaczy wysoko-górskich daremnie usiłowały zdobyć wysoką na 8848 m n.p.m. Czomo-lungmę (Mount Everest). Osiągnęli ją dopiero w roku 1953 Nowozelandczyk E. Hillary wraz z Nepalczykiem B. Tenzingiem.

Przeciwieństwo skutych lodami i zasypanych śniegami wysokich Himalajów stanowią gorące i duszne doliny na południowych stokach gór. U wschodniego podnóża gór, gdzie bardzo obfite są opady atmosferyczne, ciągnie się błotnista i lesista kraina dżungli. W gąszczach bambusowych i palmowych żyją słonie, bawoły, liczne małpy, krokodyle i jadowite węże oraz masy ptactwa. W dolinie Brahmaputry spotyka się nosorożce.

Nizina Gangesu i Nizina Indu, czyli Nizina Hindostańska wiążą Półwysep Indyjski z trzonem kontynentu azjatyckiego. W szerokiej dolinie płynie Ganges, który łączy się w dolnym biegu z Brahmaputrą, tworząc największą na świecie deltę o powierzchni 80 tys. km2» Kraina ta nazywa się Bengalią, W bagnistych, podmokłych miejscach delty rosną nieprzebyte dżungle, ojczyzna tygrysa bengalskiego i nosorożca.

Nizina jest dziełem rzek, które wypełniły dawną zatokę morską swoimi osadami. Narastanie nizinnego obszaru trwa w dalszym ciągu, tak, że delta Gangesu i Brahmaputry wysuwa się coraz dalej w morze.

Gleby nad Gangesem i w Bengalii są bardzo urodzajne i obszar ten należy do najgęściej zaludnionych na świecie.

Z osadów rzek zbudowana jest również nizina nad Indusem, zwana Niziną Indu. Olbrzymia ta rzeka wypływa, podobnie jak Brahmaputra, z północnych stoków Himalajów. Przełamując się w poprzek gór między łańcuchami Karakorum i Himalajów spada bardzo gwałtownie na nizinę, którą przy ujściu stale nadbudowuje.

Rozległa Nizina Hindostańska nie jest wszędzie jednakowa. Zalewane przez obfite deszcze bagniste dżungle na wschodzie przechodzą w obszary mniej wilgotne nad Gangesem, a dalej w bezdeszczowe i pustynne stepy na zachodzie. Na lewym brzegu wielkiego, bogatego w wodę Indusu ciągnie się Pustynia Thar.

Pustynia Thar (około 300 tys. km2 powierzchni) leżąca na pograniczu Indii i Pakistanu, osłonięta jest przez wyżynę Dekan od wpływu wilgotnych monsunów wschodnich.

Dekan. Wyżyna Dekan wznosi się na 600 do 900 m n.p.m. i nachylona jest ku wybrzeżom wschodnim. Wskazuje na to kierunek rzek, które w większości płyną ku Zatoce Bengalskiej. Zachodnia krawędź Dekanu (Ghaty Zachodnie) otrzymuje bardzo dużą ilość opadów i dlatego wybrzeże półwyspu pokryte jest tu bujną roślinnością. Wybrzeże wschodnie, zbudowane ze współczesnych osadów rzecznych, nadaje się znakomicie pod uprawę ryżu. Obszary deltowe rzek: Godaweri, Kriszny i Kaweri stanowią bogate spichlerze zbożowe.

Północno-wschodnie części Dekanu pokrywają bardzo żyzne gleby powstałe ze zwietrzenia skał magmowych. Uprawia się na nich bawełnę. Natomiast wnętrze Dekanu ze względu na małą ilość opadów jest miejscami suchą sawanną.

W pobliżu południowo-wschodnich wybrzeży Półwyspu Indyjskiego leży wyspa Cejlon. Górzyste wnętrze wyspy przekracza 2000 m n.p.m. Niziny w części pokrywa bujna roślinność lasów równikowych, a w miejscach o mniejszych opadach rozpościera się sawanna.

 

Category: turystyka  Comments off

LUDNOŚĆ JAPONII I JEJ PRACA. GŁÓWNE MIASTA

Ludność Cesarstwa Japonii jest pod względem narodowym jednolita. Pod względem liczby mieszkańców i gęstości zaludnienia, Japonia zajmuje jedno z czołowych miejsc wśród państw świata. Japończycy mieszkają głównie na nizinach i nad brzegiem morza, toteż niewielkie obszary nizinne są przeludnione.

Wszystkie wielkie miasta leżą w południowej części wyspy Honsiu. W pobliżu Tokio (ok. 8,6 min mieszk.) leży Jokohama największy zespół portowy Japonii, obsługujący Vs obrotów handlu zagranicznego. Osaka i Kobe są najbardziej uprzemysłowionymi miastami Japonii. Ze względu na bardzo rozwinięty przemysł włókienniczy Osaka nazywana bywa „Manchesterem Wschodu”. Na północ od Osaki i Kobe leży starożytne Kioto, z zabytkowym pałacem cesarskim, dziś wielki ośrodek przemysłowy i centrum naukowe. Nagoja, położona na południowym wybrzeżu wyspy Honsiu, jest jednym z najstarszych miast Japonii, Ma ona wielki port morski, jest ośrodkiem hutnictwa i innych gałęzi przemysłu ciężkiego, stanowi również ważny węzeł kolejowy.

W południowo-zachodniej części wyspy Honsiu leży Hiroszima, miasto zniszczone przez pierwszą bombę atomową, zrzuconą przez lotników amerykańskich pod koniec II wojny światowej 6 sierpnia 1945 roku. Zginęło wówczas ponad 150 tys. ludzi i zburzone zostało 3A wszystkich budynków.

Od lat sześćdziesiątych rozpoczął się w Japonii gwałtowny proces urbanizacji. Ludność miejska stanowi obecnie ponad 65%. Z ogółu około 560 miast piątą część stanowią miasta stutysięczne. W siedmiu miastach milionowych mieszka ponad 22 miliony osób.

Około 20°/o ludności Japonii pracuje w rolnictwie i rybołówstwie oraz hodowli jedwabników. Uprawia się przede wszystkim ryż, który stanowi główne pożywienie Japończyków, jęczmień i proso oraz bardzo dużo soi, z której wyrabia się tłuszcz jadalny.

Połowa ziemi uprawnej należy do wielkich właścicieli. Chłopi gospodarują na małych działkach, własnych albo dzierżawionych, i stosują — podobnie jak w Chinach — uprawę ogrodową, znacznie bardziej jednak zmechanizowaną.

Ważną gałęzią gospodarki Japonii jest rybołówstwo morskie, zatrudniające setki tysięcy rybaków. Wypływają oni w ciągu całego roku na morza przybrzeżne, otwarte wody Pacyfiku, a także na wszystkie większe łowiska świata. W połowach morskich Japonia zajmuje pierwsze miejsce w świecie, jej flotylla rybacka liczy około 400 tysięcy statków i łodzi najnowocześniej wyposażonych. Ponadto Japonia posiada dużą flotyllę wielorybni-czą dokonującą połowów na wodach antarktycznych. Prawie wszystkie złowione ryby przeznacza się na spożycie w Japonii, toteż na jednego mieszkańca wypada tu 32 kg rocznie.
Japonia rozbudowała potężny przemysł mimo stosunkowo małej ilości własnych surowców. Wiele surowców musi ona importować z zagranicy. Doskonale wyzyskano zasoby energetyczne kraju: energię wodną i węgiel kamienny występujący w Kiusiu i Hokkaido.

W oparciu o silnie rozwinięte hutnictwo żelaza rozwinął się przemysł metalowy. Japonia od wielu lat zajmuje czołową pozycję na świecie w produkcji statków morskich.

W październiku 1972 roku w Japonii zwodowano największy statek świata — tankowiec o nośności 477 tys. BRT.

Ilością wyprodukowanych samochodów ciężarowych Japonia prześcignęła w ostatnich latach Stany Zjednoczone. Doskonale rozwinięty jest przemysł włókienniczy, a szczególnie jedwabniczy. W ostatnich latach nastąpił szybki rozwój przemysłu chemicznego, produkującego głównie nawozy sztuczne i masy plastyczne. Także przemysł materiałów budowlanych oraz przemysł precyzyjny i elektrotechniczny są na światowym poziomie.

Przemysł japoński znajduje się w rękach wielkich kapitalistów. Charakterystyczną jego cechą jest masowa produkcja różnorodnych wyrobów i tania robocizna. Toteż Japonia skutecznie konkuruje na rynkach zagranicznych, głównie azjatyckich i afrykańskich z wieloma przemysłowymi potęgami świata.

Stale rozbudowujący się przemysł sprawia, że Japonia jest najlepiej pod względem gospodarczym rozwiniętym krajem Azji i jedną z największych potęg przemysłowych świata.

 

Category: turystyka  Comments off

JAPONIA

Położenie, Japonia leży całkowicie na wyspach, na wschodzie Azji. Wysp jest ogółem ponad 8 tys. Największymi z nich są. Honsiu (Hondo) i Hokkaido (Jezo), a dalej ku południowi Kiusiu i Sikoku, Na Morzu Wschodniochińskim leżą mniejsze wyspy oraz rozrzucone drobne wysepki Riukiu sięgające aż do zwrotnika Raka.

Linia brzegowa wysp jest bardzo zawiła, jej całkowita długość wynosi 26 tys. km. Podobnie jak w Wielkiej Brytanii żadna miejscowość Japonii nie jest bardziej oddalona od wybrzeża niż 110 km.

Ukształtowanie powierzchni. Japonia jest krajem wybitnie górzystym. Łańcuchy młodych gór fałdowych z wieloma wulkanami przebiegają poprzez wszystkie wyspy, stwarzając bardzo urozmaiconą rzeźbę powierzchni. W górach jest dużo głębokich dolin rzecznych i kotlin. Niziny znajdują się głównie wzdłuż wybrzeży i nad niewielkimi rzekami w zachodniej części wysp Honsiu i Hokkaido.

Rzeki górskie są krótkie i rwące. Dopiero w dolnym biegu ich spadek łagodnieje, a transportowany przez nie materiał skalny buduje delty i nadbrzeżne równiny. Na tych równinach leży większość miast japońskich.

Trzęsienia ziemi i wulkany, Japonia znana jest jako kraj trzęsień ziemi. Występują one tam częściej, aniżeli w jakimkolwiek innym kraju. Kilkaset do półtora tysiąca drobnych wstrząsów przeżywają Japończycy każdego roku. W związku z tym budują swoje domy najczęściej niewysokie, z materiału lekkiego, stosując bambusowe rusztowania. W wielkich miastach domy budowane są z żelbetonu wytrzymałego na wstrząsy.

Zdarzają się jednak trzęsienia ziemi tak silne, że ofiarą padają całe wsie i miasta. Ostatnie, najcięższe, trzęsienie ziemi zdarzyło się 1 września 1923 r. Zniszczeniu uległa wtedy większa część Tokio i Jokohamy. Zginęło prawie 200 tysięcy mieszkańców, a 2 miliony ludzi straciło dach nad głową.

Niebezpieczne są trzęsienia podwodne, które trafiają się niekiedy w pobliżu Wysp Japońskich. Wzburzone fale morskie za» lewa ją wtedy wybrzeża i powodują ogromne zniszczenia w osiedlach i uprawach.

Groźne bywają także wybuchy wulkanów, których Japonia liczy około 200, w tym ponad 50 czynnych. Najpotężniejszy jest wulkan Fudżi w pobliżu Tokio. Jego śniegiem pokryty stożek wznosi się do wysokości 3776 m n.p.m. Ostatni groźny wybuch Fudżi miał miejsce w 1707 roku.

Klimat. Wyspiarskie położenie wpływa m.in. na łagodny morski klimat Japonii. Łagodząco działa także ciepły prąd Kuro« -siwo, płynący w niewielkim oddaleniu od wschodnich brzegów wysp. Jego wpływy osłabia częściowo płynący z północy zimny prąd Gja-siwo.

Japonia należy do monsunowego obszaru Azji. Letni monsun morski przynosi obfite deszcze. Ale w Japonii i monsun zimowy jest wilgotny, gdyż wiatry wiejące z lądu przechodzą ponad morzami przybrzeżnymi. Toteż zachodnie wybrzeża wysp mają deszcze przez cały rok, a podczas łagodnej zimy duże opady śnieżne w górach.

Jesienią, gdy monsuny zmieniają swój kierunek, zdarzają się gwałtowne burze — tajfuny, które powodują niekiedy zniszczenia wcale nie mniejsze od groźnych trzęsień ziemi. Najbardziej niebezpieczne są tajfuny na wyspach Riukiu i w południowej części Honsiu. Dochodzą jednak także do wybrzeży chińskich i Indochin, pojawiają się przy wyspach Indonezji i na archipelagu Wysp Filipińskich.

Doża ilość wilgoci na Wyspach Japońskich wpływa na stan wody w rzekach. Wielkich rzek nie ma, ale dużo jest małych i średnich, które wyzyskane są do nawadniania pól ryżowych, spławu drewna i produkcji energii elektrycznej.
W krajobrazie Japonii charakterystyczne są lasy pokrywające góry. Obszary leśne stanowią bez mała dwie trzecie całej powierzchni Japonii. Przepiękne są sady wiśniowe i bory sosny japońskiej. Na południu kraju występuje roślinność podzwrotnikowa i bogactwo przepysznych, barwnych kwiatów.

Category: turystyka  Comments off

WIETNAM

Wietnam zajmuje wschodnią część Półwyspu Indochińskiego. Wzdłuż wybrzeży Morza Południowochińskiego ciągnie się wąska nizinai rozszerzająca się na północy w delcie Rzeki Czerwonej (Song-Koi) oraz na południu w delcie Mekongu. Zachodnią część kraju zajmują trudno dostępne Góry Annamskie, porośnięte bujnym lasem. Gorący i wilgotny klimat sprzyja uprawie ryżu, zwłaszcza na nawodnionych nizinach. Uzyskuje się dwa, a nawet trzy zbiory w ciągu roku. Ryż jest głównym ziemiopłodem Wietnamu. Prócz niego uprawia się kukurydzę, orzeszki ziemne, herbatę, bawełnę i drzewa kauczukowe.

Wietnam, kraj ongiś niezależny, stał się pod koniec XIX w. kolonią francuską. W czasie drugiej wojny światowej okupowany był przez wojska japońskie. Po zakończeniu wojny w 1945 r. Wietnam odzyskał niepodległość. Francja nie zrezygnowała jednak ze swoich wpływów w tym kraju i podjęła zbrojną interwencję. Zacięta walka narodowowyzwoleńcza prowadzona przeciw kolonizatorom przez armię ludową Wietnamu trwała osiem lat. Po ostatecznej klęsce Francji pod Dien Bien Phu w 1954 r. na międzynarodowej konferencji w Genewie podpisany został układ, który położył kres wojnie i ustalił demarkacyjną linię pomiędzy Demokratyczną Republiką Wietnamu, a Wietnamem Południowym, biegnącą wzdłuż równoleżnika 17° szer. geogr. pn. Podział ten miał obowiązywać do czasu zjednoczenia kraju. Tymczasem w Wietnamie Południowym przy poparciu Stanów Zjednoczonych utworzony został rząd burżuazyjny. Korzystając z pomocy wojskowej i ekonomicznej Stanów ‚ Zjednoczonych rozpoczął on zbrojną walkę przeciwko siłom patriotycznym kraju. W ten sposób rozpętana została długoletnia wojna, w której uczestniczyły także wojska amerykańskie.

Siły patriotyczne Wietnamu Południowego — dążąc do zakończenia wojny i wprowadzenia w kraju ustroju demokratycznego — w czerwcu 1969 r. na zjeździe przedstawicieli całego narodu południowowietnamskiego utworzyły Tymczasowy Rząd Rewolucyjny Republiki Wietnamu Południowego, który uznany został przez wszystkie kraje socjalistyczne i inne postępowe kraje świata.

W styczniu 1973 r. w wyniku rokowań przedstawicieli DRW, TRR Republiki Wietnamu Południowego z przedstawicielami Stanów Zjednoczonych i Wietnamu Południowego, podpisano w Paryżu porozumienie o zaprzestaniu walki i przywróceniu pokoju. Władzę objął Tymczasowy Rząd Rewolucyjny, który wprowadził demokratyzację ustroju i podjął kroki mające na celu w niedalekiej przyszłości zjednoczyć sztucznie rozdzielony Wietnam Południowy z Demokratyczną Republiką Wietnamu.

Demokratyczna Republika Wietnamu jest krajem rolniczym, w którym równocześnie rozwija się różnorodny przemysł. Reforma rolna, dzięki której otrzymało ziemię około 12 min chłopów, zlikwidowała pozostałości feudalizmu i kolonializmu. Uspołeczniony został przemysł; na wsi powstały spółdzielnie produkcyjne. Rozbudowano urządzenia irygacyjne, wprowadzono mechanizację rolnictwa i stosowanie nawozów sztucznych. W oparciu o znaczne zasoby rud żelaza, metali kolorowych i węgla zaczął się rozwijać różnorodny przemysł. Głównymi jego ośrodkami jest Hanoi i Haj-fong — największy port DRW.

Republika Wietnamu Południowego jest podobnie jak DRW krajem rolniczym. Główną uprawą jest ryż, który w delcie Me-kongu zbiera się dwa lub nawet trzy razy do roku. Prócz ryżu znaczenie w gospodarce kraju mają plantacje palmy kokosowej, kauczuku i trzciny cukrowej. Przemysł jest słabo rozwinięty. Największym jego ośrodkiem jest Sajgon, w którym skupiły się głównie przemysł spożywczy, a także drobne zakłady przemysłu metalowego.

Category: turystyka  Comments off